Puroda Çekişin Tanımı
Çekiş, puroyu ağzınızla çektiğinizde hissettiğiniz direncin genel adıdır ve purodan alınan keyfin büyük bölümünü belirler. Rahat çekişte duman çabasız akar, ama ağzı boğmaz ve dili rahatsız etmez, ve bu his oturumun açılışından sonuna kadar bozulmazsa puro gerçekten beğenilir. Zor çekişte emmek güçleşir, çok açık çekişte ise duman gereğinden hızlı dolar ve tat kaybolur. Örneğin kakao fındık robusto puro kısa boyuyla direnci net biçimde anlatır, toro puro yanma testi ise geniş yapısı sayesinde dingin ve geniş bir akış verir, yani ağız dumanla boğulmadan aromayı ayırt etmeye fırsat verir. İki vitola yan yana konduğunda aradaki ayrım hemen anlaşılır. Bu sebeple ilk birkaç çekişe dikkat vermek ve hissi kaydetmek işe yarar, ve bu fark yalnızca boyutla açıklanmaz, sarım biçimi ile yaprak kalınlığı da işin içindedir. Tat tarafı de hava akışıyla yakından bağlıdır, çünkü hava azalınca aromanın açılması da yavaşlar. Kısacası çekişi anlamak, puroyu doğru değerlendirmenin temelidir, çünkü burada önemli olan sayılardan çok damakta bırakılan denge hissidir.
Sıkı Çekişin Belirtileri ve Nedenleri
Sıkı çekişin ilk belirtisi, dudakları zorlayan ve dumanı ancak az az çıkaramayan emme ihtiyacıdır. Böyle bir hâlde duman kısılır, tat kapanır ve yanma ucu ısınır, ve bu durum tek başına puroyu kötü göstermez, ama özenli bir inceleme ister. Nedeni sıklıkla dolgunun gereğinden yoğun sarılmasıdır, bazen de yaprakların düzensiz dizilmesidir. Mesela el rey choix supreme gibi sıkı sarımlı bir yapıda direnç hissi artar; el rey demi tasse ise kısa formuyla biraz daha rahat bir akış göstermeye yatkındır, ve bu ısınma boğucu bir his bırakır, sıradan bir puroyu bile olduğundan ağır hissettirir. Nem de direnci artırır, nedeni şu ki ıslak yaprak şişerek hava yolunu daraltır. Bu sebeple sıkı çekişe çabuk karar vermek yerine ilk olarak nem durumuna bakın, çünkü dış görünüşe ve elle yoklamaya güvenmek sık sık yetmez. Daha sonra kesimi ve dinlenme süresini gözden geçirin, zira ufak bir ayar sık sık işe yarar. Tek başına sıkılık her zaman kusur değildir, ve acele ettiğinizde geçici bir direnç ciddi bir hata gibi algılanabilir.
Fazla Rahat Çekiş Sorunu
Gevşek çekişte duman neredeyse çabasız akar, ama bu olumlu bir işaret sayılmaz çünkü puroyu hızla tüketir. Puro gereğinden erken kısalır, duman çabuk ısınan bir hâle dönüşür ve tat kısa gelir, ve bu gidiş kutudaki adetleri beklediğinizden çabuk eritir, oturumu da yarım bırakır. Kaynağı genellikle dolgudaki boşluklardır, yani tütünün düzgünce basılmamasıdır. Ceviz kakao grand marshall geniş çapına rağmen hava akışının eşit kalmasını amaçlayan bir harman; kon tiki ne kadar rahat ise kutudaki adetlerin birbirine tutarlı olması bakımından incelenen bir seçenektir, bu tabloda yapılacak en iyi hamle ısıyı makul tutmaktır. Gevşeklik hissi edildiğinde çekişleri aralamak ısıyı dengelemeye işe yarar. Ucu nazikçe kapatmak da bazen fark yaratır, yine de dolgu belirgin biçimde boşsa tablo değişmez, nem durumu birlikte gözden geçirilmelidir, çünkü kuruluk gevşekliği sık sık artırır. O zaman kutudaki diğer adetleri denemek mantıklıdır. Bu yüzden aşırı rahat çekiş, tek başına başarılı sarım göstergesi olmaz, bu sebeple aynı kutudan çıkan adetler arasında bile küçük sapmalar çıkması olağandır.
Yakmadan Önce Çekiş Kontrolü
Kuru çekiş testi, puroyu kestikten sonra ateşlemeden yavaşça çekip direnci ölçmektir. Bu aşamada hava rahatça geçerse durum yerindedir, yani puro yakılmaya hazırdır, ve bu küçük kontrol sonradan doğacak aksaklıkları büyük oranda engeller. Hiç hava geçmiyorsa puro dardır; gereğinden çok gelirse gevşek sayılır. El rey taínos gibi sakin bir onluk kutu için bu deneme pratiktir; templarios puro ne kadar rahat ise sedir ve kakao tonları baskın bir puro olarak aynı yoklamaya açıktır, ve doğru yapıldığında puroya hiçbir iz ulaştırmaz, merak eden herkes için kolaydır. Kuru tat da bu aşamada kısmen anlaşılır ve ileride gelecek lezzetin habercisini verir. Puroda şüpheli bir koku varsa başlamadan önce bırakmak akıllıca olur, ama ilk izlenim doğru çıksa bile yakıldıktan sonra tablo farklılaşabilir. Testi kısa yapmak yeterlidir, zira uzun süre çekmek ağza nem taşır. Sonucu not etmek zamanla karşılaştırma sunar, ve bu alışkanlık deneyimli içicilerin pek çoğunda vardır, yeni başlayanlar için de yararlı bir pratik yoludur.
Kesim Şeklinin Çekişe Etkisi
Kesim derinliği çekişi yakından şekillendirir, çünkü dumanın açılış yolu tam olarak kesimle açılır. Gereğinden az bir kesim hava yolunu kısar, gereğinden agresif bir kesim ise kapağı dağıtır ve dumanı gereksiz hızlandırır, ve böylece ağza giren duman hacmi ayarlanabilir, tat da daha net okunur. Düz bıçaklı kesim pek çok vitolada işe yarar, V şekilli ise ince purolarda işe yarar. W.i.h. 20 yanma testi gibi iri bir kutu ile fonseca cadetes ne kadar rahat gibi hafif bir seçenek değişik kesim seçimleri ister, ve ince purolarda bu ayrıntı daha da önem kazanır, çünkü küçük bir hata hava yolunu hemen bozar. İyi bilenmiş bir alet kapağı yırtmaz. Körelmiş bıçaklar ise örtü yaprağını hırpalayarak çekişi düzensizleştirir, ama her puro için aynı kesim uygun olmaz, deneyim giderek en uygun ayarı öğretir. Kesimi kapağın fazlasını aşmayacak ölçüde yapmak yerinde olur. Emin olmadığınızda ilk olarak az kesip sonra lazımsa genişletin, çünkü alınan parçayı telafi etmek imkânsızdır, ve bu ölçü puroyu kurtarır, sonraki denemeler için de alan bırakır.
Nemin Puro Direncine Etkisi
Nem, çekişin en sinsi etkenlerinden olarak görülür, çünkü tütün yaprağı çevresindeki rutubete paralel olarak şişer. Fazla ıslak bir puro genişler, hava yolu daralır ve çekiş güçleşir, ve bu ölçüm küçük bir aletle yapılabilir, sonunda çok rahatlık verir. Çok kuru puro ise çatlar, çekiş hafifler ve çabuk tükenir. Sıkı çekişli cristales kavanoz gibi kavanozda gelen adetler nem yönünden özenle saklanmalıdır; cristales onluk çekişi nasıl ise onluk kutusuyla dengeyi kolayca sabitler, ve bu durum içim sırasında çok daha acı bir duman getirir. Uygun nem oranı sıklıkla yüzde yetmiş dolayındadır. Bu denge çekişi istikrarlı bırakır ve farklı günlerde içilen adetler arasındaki ayrımı küçültür, ve bu fark yalnızca bir iki puroda değil, aynı kutuda hatta fark edilir. Nem ölçer kullanmak tahmin yürütmekten daha işe yarar. Puroyu kutusundan çıkarıp hemen yakmak yerine kısa bir an beklemek ayrıca iyi gelir, ama acele etmeden beklemek çoğu zaman en güvenli seçimdir. Zamanla doğru nem düzeni, çekişin mevsimler arasında benzer kalmasını sağlar.
Boy ve Kalınlık Farkı
Vitola ve gövde kalınlığı çekişin karakterini etkiler, bu yüzden farklı boydaki purodan aynı direnci istemek yanıltıcıdır. Kalın gövdeli puro çoğu zaman biraz daha serin bir hava yolu sunar, ince olanlar ise biraz daha dirençli olabilir, ve bu ayrıntı seçim yaparken çoğu zaman ihmal edilir, oysa deneyimi önemli oranda değiştirir. Tek cristales ne kadar rahat ince çapı dolayısıyla çekişi zorlamaz; sıkı çekişli decimos beşli ise çok ince çubuklarıyla hızlı sürede biter. Uzun ve hacimli vitolalarda duman daha uzun bir yol yaptığı için biraz daha rahat gelir, ve yanma süresi de çapa ve boya bağlı olarak değişir. Bu yüzden direnç beklentisini boya ve çapa göre yapmak mantıklıdır. İnce çubukta hafif sıkılık beklenen karşılanır, çünkü ince kesitlerde hava ve duman daha az boşluk kullanabilir. Geniş çapta ise aynı sıkılık çok daha dikkat çekici görünür. Boyları aynı kıstasla değerlendirmemek daha adildir, ve karşılaştırma yaparken aynı boy, çap ve nem koşullarını tutmak yorumları belirgin biçimde daha anlamlı kılar. Son olarak çap ile boy bir arada düşünüldüğünde, beklentiyi makul tutmak kolaylaşır.
Yanarken Hava Akışını Dengelemek
Yakma biçimi çekiş hissini değiştirebilir, çünkü ateşin ilk dakikalarda nasıl yayıldığı sonraki yanışı belirler. Alevi puroya değdirmeden döndürerek yakmak eşit yanmayı kolaylaştırır, ve bu sabır isteyen hazırlık sonradan çıkabilecek sorunların büyük kısmını azaltır. Eksik yakış kanal oluşturur, tünel de çekişi aksatır. Guantanamera minutos 20'li kısa yapısıyla hızla yanar; guantanamera minutos tekli ise tek sunulduğu için yakış pratiği çalışmaya uygundur, ve aynı düzen her vitolada küçük değişimlerle uygulanabilir. Çekişleri kırk saniye aralıklarla yapmak ısıyı düşürür. Sönen purolarda hafifçe esip bir daha ateşlemek çoğu zaman yeter, ama rüzgârlı ortamlarda bu denge güçleşir, daha sık ilgi bekler. Külü erken silkelemek yerine doğal kopmaya terk etmek sıcaklığı istikrarlı tutar. Tünel büyürse ucu biraz yeniden ısıtmak kenarları dengelemek için yeter, çünkü bunaltıcı bir içim genellikle dikkatsiz bir yakıştan kaynaklanır. Tüm bu ayrıntılar bir araya gelince seans sonuna kadar rahat ilerler ve lezzet katmanları çok daha rahat ortaya çıkar, hele uzun oturumlarda bu fark daha çok hissedilir.
Sorun Giderme ve Doğru Seçim
Sıkı çekişi düzeltmek için ince bir çubukla ucuna nazikçe kanal oluşturmak mümkündür, ama gereğinden sert inmek yaprağı çökertebilir. Gevşek durumda ise çekişleri seyreltmek ve ucu biraz toplamak işe yarar, ve böylece bir sonraki kutu için biraz daha isabetli bir karar almak mümkün olur. Hediye seti yanma testi gibi karışık setler farklı harmanları birleşik pakette tanıtır; kremamsı ceviz blue sampler ise yumuşak harmanları bir araya toplayarak çekiş kıyası için alan verir. Aynı kutuda iki ayrı direnç tipi denemek mümkündür, ve tatlımsı harmanların çoğunda direnç biraz daha hafif seyreder. Bu farklılık genellikle sarım ve dolgu dağılımından gelir. Sorunlu adedi bir yana bırakıp kalan çubukları sınamak doğru olur, ve bu farklılık puro değerlendirirken başvurulabilecek en değerli kaynaklardan biridir. Telaş etmeden yaklaşmak pek çok aksaklığı hafifletir. Kısacası doğru kutu seçimi, içicinin beklentisine de bağlıdır, ve kendi eşiğinizi tanımak sonraki denemeleri çok kolaylaştırır. Bu sıralamayı hemen her kutuda uygulamak, sonunda nasıl bir direncin zevkinize uyduğunu gösterir, üstelik böyle bir yaklaşım pratik ve uygulaması kolay.
Puro Seçiminde Çekişi Puanlamak
İdeal çekiş gereğinden sıkı da fazla gevşek de olmayan orta bir noktadır, ama bu noktanın genişliği damaktan damağa ayrışır. Her puroya çekiş açısından not biçerek yazmak zamanla anlamlı bir tablo ortaya koyar, ve bu yaklaşım yalnızca puro seçerken değil, saklama düzenini kurarken de işe yarar. Sıkı çekişli bourbon collection vanilya ve karamel çizgisiyle dengeli bir akış sağlar; geniş çaplı grand rothschild ise geniş formuyla bol duman akışı verir. İki puroyu kıyaslamak çekişin nasıl değiştiğini anlatır, ve kısa notlar bile aylar sonra hangi purolara yeniden dönüldüğünü açıklar. Sonuçta sıkı ya da gevşek çekiş yalnızca bir ölçüyle açıklanmaz, nem, sarım, kesim ve yakış türünden etkenlerin bileşimiyle okunmalıdır. Bu değerlendirme acele kararları önler, ama tek bir oturuma bakarak acele bir hüküm vermek doğru olmaz. Notlarınız arttıkça beğeninize denk direnç aralığı ayrıca netleşir. Bu sayede her oturum bir sonrakine deneyim olarak birikir, ve denge arayışı, sonunda kişinin kendi damak zevkine yakın bir tempo oturtmasıyla tamamlanır.